بابا صفرى
243
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
گويا بمرور ايام مردانى هم از خاندان صفوى و نزديكان آنها در اين محوطه به خاك سپرده شدهاند و يكى از آنها سيد موسى ابن سلطان حيدر است كه بسال 792 هجرى در آنجا مدفون گرديده است . در اين قبر بعدها ، يعنى در سال 1010 هجرى ، شخصيت مهم ديگرى دفن شده است زيرا روى سنگ آن نوشته شده است « مرقد مرحوم آقا حسين . . . سر كارات . سنهء 1010 » . قبر ديگرى از آن سلطان بايزيد بن خواجه حسين الصفوى است كه در سال 908 هجرى در گذشته است و سلام اللّه ابن خليل الصفوى هم شخصيت ديگرى است كه در جمادى الاخر سال 909 هجرى در قبر ديگرى مدفون گرديده است . علاوه بر آنها مدفن مرشد قلى آقا پسر اللهقلى آقا ايشيك آقاسى و جمع ديگرى از مشايخ و بزرگان صفوى نيز در آن محوطه مىباشد . اينها شخصيتهائى است كه بنا بنوشتهء كتاب « تاريخچهء فرهنگ شهرستان اردبيل و ابنيهء تاريخى آن » در حرمخانه دفن شدهاند « 1 » . « محمد حسنخان صنيع الدوله » مؤلف « مرآت البلدان » از قول « آدام اوله آريوس » استاد دانشگاه « ليپزيك » و فرستادهء فرمانرواى هولشتاين آلمان ، كه ما در جلد اول اين كتاب از او بتفصيل سخن گفتهايم ، دربارهء شخصيتهائى كه در بقعه دفن شدهاند آورده است كه « شيخ صدر الدين پسر شيخ صفى الدين ، شيخ زين الدين پسر صدر الدين ، سلطان حيدر شهيد پسر شيخ زين الدين ، شيخ حيدر پسر سلطان حيدر ، شاه اسماعيل پسر شيخ حيدر ، شاه طهماسب پسر شاه اسماعيل ، شاه اسماعيل ثانى پسر شاه طهماسب ، سلطان محمد خدابنده پسر شاه اسماعيل ( ثانى ) ، اسماعيل ميرزا و حمزه ميرزا و شاه عباس اول برادر و پسرهاى شاه محمد خدابنده » از جمله شخصيتهاى مدفون در بقعهء شيخ صفى الدين ميباشند . « 2 » سخنى دربارهء مدفن شاه عباس كبير : نوشتهء اوله آريوس ، بنحويكه مرآت البلدان نقل كرده در باب اينكه شاه عباس اول نيز در اردبيل مدفون است ، اگر صحت داشته باشد ، از حيث تاريخ سند قابل توجهى خواهد بود . زيرا
--> ( 1 ) - تاريخچهء فرهنگ شهرستان اردبيل . اسماعيل ديباج . تبريز . 1328 . ص 72 . ( 2 ) - مرآت البلدان . محمد حسنخان صنيع الدوله . تهران . 1294 ه . ق . ج 1 .